Về với làng Quỳ Chử những ngày đầu xuân, người dân sẽ được hòa vào không gian văn hóa truyền thống đặc trưng của người Việt thông qua Lễ hội Kỳ Phúc. Lễ hội được tổ chức từ ngày 6 đến ngày 8 tháng 2 âm lịch tại Di tích Đình Trung với nhiều phần lễ và phần hội gắn kết với nhau tạo nên nét văn hóa độc đáo, riêng có của vùng đất này.

Làng Quỳ Chử được chia làm 3 thôn (Trung Tiến, Tây Phúc và Đông Nam). Mặc dù mỗi thôn đều có khu tâm linh và nhà văn hóa riêng. Nhưng hàng năm Nhân dân trong làng đều tập trung về Di tích Đình Trung để tổ chức lễ hội “ ba thôn bốn giáp tế chung một đình". Lễ hội kỳ phúc làng Quỳ Chử hình thành từ xa xưa với phần lễ và phần hội gắn bó chặt chẽ với nhau tạo nên nét văn hóa riêng có của vùng đất này. Vào ngày chính hội, phần lễ diễn ra trước tiên, trong không khí trang nghiêm, long trọng với phần tế lễ ở đền chính - tức Nghè Sen hội đồng miếu – đền thờ Lê Phụng Hiểu. Trước ngày tế lễ, toàn dân trong làng đều phụng nghinh thánh vị và bộ nhang các đền lại hội đồng miếu. Nhạc cử lễ gồm nhạc gõ và bát âm. Những người tham gia tế lễ phải được các cụ cao niên trong làng chọn lựa theo tiêu chuẩn là người khỏe mạnh, gia đình không có chuyện tang, buồn, con cháu trong gia đình thành đạt, ngoan ngoãn.

Tế lễ là phần được chuẩn bị rất chu đáo và kĩ lưỡng, là dịp để bày tỏ lòng thành kính với các bậc thần linh, đồng thời để người dân làng Quỳ Chử gửi gắm mong muốn, ước nguyện về một năm mưa thuận, gió hoà, mùa màng bội thu, yên ấm và no đủ. Là một lễ hội truyền thống có từ lâu đời, hội làng Quỳ Chử không chỉ vô cùng chỉn chu, cẩn thận trong lễ nghi cúng thần mà ngay từ những chi tiết nhỏ nhất như trang phục của người thực hiện nghi thức tế lễ, cũng phải đảm bảo yêu cầu. Chủ tế mặc áo thụng xanh, quần trắng, đội mũ vải có 2 dải đằng sau, chân đi hia hoặc hài. Đối với người bồi tế, các nữ quan, cũng đều có những yêu cầu về trang phục …

Múa tú huần tại lễ hội Đình Trung

Trò chơi gánh nước ở Đình Trung cũng là một trong những trò chơi hấp dẫn người dân và du khách khi đến với lễ hội làng Quỳ Chử. Các đội thi được chia theo các thôn, trong trang phục truyền thống với áo tứ thân, khăn xếp, quăng gánh và chõ đựng nước. Mỗi thành viên đại diện cho đội thi đều ra sức, quyết tâm cao độ để dành chiến thắng về cho đội của mình. Sau khi phổ biến luật chơi, trong sự cổ vũ hào hứng của đông đảo dân làng, các đội thi xếp hàng đi quanh đình làng. Với niêu, chõ, quang gánh, các thành viên thật nhanh, thật khéo gánh nước từ giếng làng về phục vụ sản xuất. Đó không chỉ là những cuộc thi tài đơn thuần mà còn là sự tái hiện sinh động đời sống lao động, thể hiện sức mạnh, sự khéo léo và tinh thần đoàn kết của người dân Quỳ Chử.

Bên cạnh các phần thi trò diễn dân gian lâu đời và mang đậm nét văn hoá của làng, những trò chơi dân gian khác diễn ra xuyên suốt lễ hội như: giã gạo, nấu cơm trên bờ, cờ tướng, chơi cờ người, cho đến các trò chơi thể thao như kéo co, bóng chuyền hơi, cũng thu hút đông đảo người dân làng Quỳ Chử tham gia. Tất cả đã tạo nên không khí vui tươi, sôi nổi trong những ngày đầu xuân năm mới, gửi gắm hi vọng của người dân về một năm mới ấm no hạnh phúc.

Từ những nhịp chèo rẽ sóng, những bếp lửa cơm thi, đến đôi quang gánh nước giản dị, lễ hội Đình Trung làng Quỳ Chử đã dệt nên một bức tranh văn hóa vừa rực rỡ vừa sâu lắng. Đó không chỉ là câu chuyện của một làng quê, mà còn là hình ảnh thu nhỏ của văn hóa làng Việt – nơi con người sống gắn bó, nghĩa tình và luôn hướng về cội nguồn. Bởi vậy, đến với hội làng, mỗi người trong chúng ta sẽ cảm nhận được rất rõ nét đẹp của hồn cốt văn hoá Việt Nam vẫn được nuôi dưỡng, gìn giữ qua hàng nghìn đời nay. Hội làng vì thế đi vào tiềm thức của mỗi người một cách sâu đậm và trở thành một nét đẹp văn hoá độc đáo, không chỉ với người dân làng Quỳ Chử nói riêng, mà còn đối với người dân đất Việt nói chung.

Có thể nói, lễ hội Đình Trung làng Quỳ Chử không chỉ mang ý nghĩa bảo tồn di sản mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc gắn kết cộng đồng. Về xem hội xuân tại mảnh đất cổ Quỳ Chử, người dân và du khách sẽ được cộng cảm trong không gian văn hóa truyền thống, đặc sắc. Trong không gian ấy, mọi khoảng cách dường như được xóa nhòa, chỉ còn lại sự sẻ chia, đồng lòng và niềm tự hào về quê hương. Đây cũng chính là nền tảng tinh thần vững chắc để địa phương tiếp tục phát huy nội lực, xây dựng đời sống văn hóa ngày càng phong phú, bền vững. Bởi vậy, việc gìn giữ và phát huy lễ hội Đình Trung không chỉ là trách nhiệm của riêng một thế hệ, mà là sự tiếp nối của cả cộng đồng qua thời gian. Để rồi mỗi mùa xuân trở lại, lễ hội vẫn ngân vang, lan tỏa và kết nối các thế hệ trong dòng chảy bất tận của quê hương, trở thành điểm tựa tinh thần, góp phần làm nên diện mạo văn hóa riêng có của làng Quỳ Chử hôm nay và mai sau.

 Trang Nhung – Trung tâm cung ứng dịch vụ công