Trò chơi Chọi gà được tổ chức tại Lễ hội.

Các hoạt động như cờ tướng, chọi gà, gánh nước, giã gạo nấu cơm và bóng chuyền hơi đã tạo nên bầu không khí vui tươi, sôi nổi, đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống của làng quê Việt. Nổi bật trong chuỗi hoạt động là các trò chơi gánh nước và giã gạo nấu cơm dâng Thành hoàng làng. Đây không chỉ là phần thi mang tính vui hội mà còn là sự tái hiện sinh động đời sống lao động và tín ngưỡng của cư dân làng Việt từ bao đời nay.

Trò chơi cờ tướng được tổ chức tại Lễ hội.

Trò chơi gánh nước năm nay có sự tham gia của 4 đội thi đến từ các khu dân cư: Trung Tiến, Tây Phúc, Đông Nam và đường 1A. Các đội xuất phát từ Đình Trung, trên vai là đôi quang gánh tre, nhanh bước từ hai giếng cổ của làng là giếng Chùa và giếng Đình Đông để lấy nước mang về đình Trung. Trong tiếng trống hội rộn ràng và sự cổ vũ hào hứng của người xem, những bước chân nhịp nhàng, những quang gánh đong đầy nước giếng làng đã tái hiện sinh động hình ảnh lao động quen thuộc của người nông dân xưa.

Gánh nước đình Làng là một trong những trò chơi hấp dẫn của người dân làng Qùy Chử trong mùa lễ hội.

Gánh nước đình làng – hay còn gọi là nghi thức rước nước, lấy nước thiêng – từ lâu đã trở thành một phần quan trọng trong lễ hội truyền thống. Nước sạch được lấy từ giếng làng hoặc dòng sông quê để dâng cúng Thành hoàng, thể hiện lòng tôn kính đối với thần linh, đồng thời gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Nghi thức này vừa trang nghiêm, vừa rộn ràng, mang đậm dấu ấn của văn hóa nông nghiệp lúa nước.

Trong đời sống làng quê xưa, giếng nước không chỉ là nguồn cung cấp nước sinh hoạt hằng ngày mà còn là nơi gắn kết cộng đồng. Trong quan niệm dân gian, giếng nước còn mang ý nghĩa thanh sạch, tinh khiết, là biểu tượng của nguồn sống và sự sinh sôi. Vì thế, vào mỗi dịp lễ hội, nước giếng thường được chọn làm lễ vật dâng cúng thần linh. Giếng làng bởi vậy không chỉ là công trình phục vụ đời sống mà còn được xem như “mạch nguồn linh thiêng”, gắn kết con người với đất trời và cội nguồn.

Sau phần thi gánh nước, các đội tiếp tục bước vào phần thi giã gạo, sàng gạo, vo gạo và nấu cơm dâng Thành hoàng làng. Phần thi giã gạo nấu cơm do các đôi nam nữ đảm nhiệm, thể hiện sự phối hợp nhịp nhàng và khéo léo từ khâu giã thóc thành gạo, sàng sảy cho sạch, vo gạo đến nấu cơm trên bếp lửa. Đội nào hoàn thành trong thời gian nhanh nhất, cơm chín ngon và mâm cơm được trình bày đẹp mắt nhất sẽ giành giải cao của cuộc thi.

Thi Gĩa gạo nấu cơm dâng Đức Thành Hoàng làng.

Tục thổi cơm thi từ lâu đã trở thành một mỹ tục đặc sắc trong lễ hội truyền thống của cư dân trồng lúa xứ Thanh. Hoạt động này không chỉ phản ánh sinh hoạt lao động quen thuộc mà còn thể hiện sự khéo léo, đảm đang của người dân, đồng thời bày tỏ lòng thành kính dâng lên các bậc thần linh, Thành hoàng làng.

Có thể thấy, các trò chơi và trò diễn trong lễ hội làng Quỳ Chử đều phản ánh rõ nét nghề nghiệp, đời sống tinh thần cũng như tín ngưỡng của cư dân nông nghiệp nơi đây. Mỗi trò chơi đều đề cao sự cần cù, khéo léo, tinh thần sáng tạo và đặc biệt là sự gắn kết cộng đồng bền chặt trong mỗi gia đình, mỗi dòng họ và trong tình làng nghĩa xóm.

Đó không chỉ là nét đẹp văn hóa truyền thống của làng Quỳ Chử nói riêng, xã Hoằng Giang nói chung, mà còn là một phần di sản quý báu của nền văn minh lúa nước Việt Nam.

Trong nhịp sống hiện đại hôm nay, những giá trị ấy càng cần được gìn giữ, khôi phục và phát huy, để lễ hội không chỉ là nơi trở về với cội nguồn mà còn mở ra cơ hội phát triển văn hóa gắn với du lịch, góp phần làm giàu thêm bản sắc của quê hương.

Thanh Qúy