Dự và dâng hương nhân lễ kỳ phúc có lãnh đạo Phòng Văn hóa xã hội, các đoàn thể, nhân dân xã Hoằng Giang và các xã lân cận.

Năm 2026, lễ hội kỳ phúc Đền thờ Quốc Mẫu xã Hoằng Giang diễn ra chủ yếu với lễ dâng hương của các dòng họ, nhà trường và bản hội.

Theo tài liệu sử truyền thống dân gian, nhất là bản Thánh tổ Phổ tích (Bản chữ Hán) còn lại ở làng Nghĩa Hương xã Hoằng Giang thì: Bà Quốc Mẫu tên húy là Hà Thị Cai, sinh quán tại làng Quan Nội xã Hoằng Anh (Phường Nguyệt Viên ngày nay). Trong thời kỳ khởi nghĩa Lam Sơn, có lần Lê Lợi bị truy đuổi phải vượt sông Mã sang đất làng Nghĩa Hương. Khi giặc Minh đuổi theo gần đến nơi, Lê Lợi chạy vào một quán nước bên đường. Trong quán, có một bà lão đầu tóc bạc phơ, dung mạo hiền lành phúc hậu. Lê Lợi vội nói tình cảnh của mình và nhờ bà cứu giúp. Bà lão điềm tĩnh nói: Người đừng lo sợ! Rồi bà chỉ cho Lê Lợi nơi ẩn nấp kín đáo - ngay trong quán của mình. Khi quân Minh kéo đến quát tháo, truy vấn bà, bà điềm tĩnh thản nhiên chỉ tay về phía núi Vàng (làng Đại Điền xã Hoằng Giang ngày nay), nói là thấy một người đàn ông lạ mặt chạy về phía ấy. Bọn giặc tưởng thật vội chạy theo cho kịp. Khi chúng đã chạy xa, Lê Lợi đi ra quỳ lạy cám ơn bà lão, rồi cáo biệt đi ngay. Sau ngày đại thắng quân Minh, Lê Lợi thân chinh đến làng Sở tìm bà lão bán nước đưa về kinh đô tôn làm Quốc Mẫu. Ít lâu sau bà xin về làng Quan Nội (thuộc Phường Nguyệt Viên bây giờ) là quê gốc của bà rồi mất ở đó. Bà lão bán nước ấy chính là Hà Thị Cai.

Theo truyền thuyết kể rằng: Đám tang bà Quốc Mẫu rất lớn, hôm đưa đám trời mưa như trút nước, dân làng đặt tạm linh cửu giữa đồng, sáng hôm sau dân làng ra đồng để tiếp tục công việc đưa đám thì lạ thay không thấy linh cửu đâu cả chỉ thấy hiện lên một cồn đất mới do mối đùn lên rất lớn. Chỗ đó về sau nhà vua cho lập đền thờ. Hàng năm, triều đình cử người về cúng tế. Về sau, làng Sở và làng Quan Nội kết nghĩa anh em  gọi là Quan Nội và Quan Ngoại. Bến sông xưa nơi Lê Lợi bị giặc truy đuổi được đặt là bến Tử (bến chết mà người anh hùng dân tộc đã được cứu sống).

Không chỉ được vua Lê Thái Tổ tôn làm Quốc Mẫu, bà Hà Thị Cai còn được người dân suy tôn là Thành hoàng làng, thờ ở đình làng Nghĩa Hương. Đình làng Nghĩa Hương khi xưa nổi tiếng là một trong những công trình kiến trúc gỗ đẹp, bề thế trong khắp tổng Lỗ Hương.

Trải qua thời gian cùng thăng trầm lịch sử, đền Quốc Mẫu Hà Thị Cai ở làng Nghĩa Hương đã được chính quyền, người dân địa phương và du khách xa gần hảo tâm dốc lòng đóng góp tôn tạo lại trên nền móng cũ. Tọa lạc trong không gian văn hóa làng truyền thống, nơi địa thế “sơn thủy hữu tình” và thiên nhiên tươi đẹp. Mặt đền hướng về phía tây nhìn xuống sông Mã, phía bắc là dãy Sơn Trang, phía nam là vùng đất bồi ngoại đê và phía đông là làng Nghĩa Hương dân cư đông đúc.  Ngôi đền là điểm đến chiêm bái, dâng hương vãn cảnh hấp dẫn du khách khi về với vùng đất bên bờ sông Mã.

Thanh Qúy